Znajdź najtańsze ubezpieczenie

Suma ubezpieczenia

Zakres polisy

Porównaj ceny

Czy trzeba zapłacić podatek od polisy na życie?

Adrianna Chruściel
Zaktualizowano: 28.04.2023

Wielu ubezpieczonych zastanawia się, czy trzeba zapłacić podatek od polisy na życie w momencie wypłaty świadczenia przez towarzystwo. Kwestia ta jest niezwykle istotna, ponieważ wpływa na kwotę, jaka trafi do rąk uposażonych po śmierci właściciela polisy lub do samego ubezpieczonego po zakończeniu okresu ochrony. W polskim systemie prawnym obowiązują konkretne przepisy zwalniające większość świadczeń ochronnych z opodatkowania.

Porównaj Ceny

Spis treści

Podatek a ubezpieczenie na życie
Polisa oszczędnościowa a podatek
Polisa inwestycyjna
Inne polisy na życie a obowiązek podatkowy
Czy polisa oferowana przez pracodawcę podlega podatkowi?
Polisa po zmarłym, czyli co ze spadkiem i podatkiem dochodowym?

Warto jednak wiedzieć, że istnieją specyficzne sytuacje, w których podatek może się pojawić, szczególnie przy produktach o charakterze inwestycyjnym. Jeśli Twoja polisa służy do gromadzenia kapitału i generuje zyski z funduszy, możesz spotkać się z tzw. podatkiem Belki, czyli podatkiem od zysków kapitałowych. Sprawdź, kiedy wypłata świadczenia wiąże się z koniecznością zapłaty podatku!

Podatek a ubezpieczenie na życie

W większości przypadków ubezpieczenie na życie traktowane jest przez fiskusa w sposób uprzywilejowany, co oznacza, że wypłata środków nie pomniejsza kwoty wsparcia dla rodziny. Zasada ta wynika z faktu, że odszkodowania i świadczenia wypłacane na podstawie umów ubezpieczeń osobowych są co do zasady zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).

W praktyce oznacza to, że jeśli jesteś uposażonym i otrzymujesz środki z tytułu zgonu ubezpieczonego, kwota ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek od ubezpieczenia na życie nie zostanie naliczony również wtedy, gdy świadczenie jest wypłacane z tytułu nieszczęśliwego wypadku, trwałego uszczerbku na zdrowiu czy poważnego zachorowania. Dzięki temu beneficjenci mogą dysponować pełną sumą wskazaną w polisie.

Sam czas trwania umowy ubezpieczeniowej nie przesądza o opodatkowaniu. O tym, czy pojawi się podatek, decyduje przede wszystkim konstrukcja produktu i źródło wypłaty.

Obowiązek płacenia podatku nie dotyczy również:

sumy ubezpieczenia,
sumy opłaconych już składek,
zwrotu wpłaconych składek w części, która nie stanowi dochodu,

natomiast w produktach z elementem inwestycyjnym sposób opodatkowania zależy od konstrukcji umowy i momentu powstania dochodu.

Uwaga!
Pamiętaj, że ostateczna konieczność zapłacenia podatku jest uzależniona od rodzaju posiadanej polisy oraz jej charakteru. O ile klasyczne produkty ochronne cieszą się pełnym zwolnieniem, o tyle ubezpieczenia z elementem oszczędnościowym lub inwestycyjnym mogą generować zyski kapitałowe podlegające opodatkowaniu.

Polisa oszczędnościowa a podatek

Ubezpieczenie oszczędnościowe może oznaczać polisę dla dorosłych oraz dzieci (polisa posagowa). Taki produkt polega na tym, że opłaca się regularną składkę w określonej wysokości i gromadzi się oszczędności przez 5, 10 czy 20 lat. Po zakończeniu umowy ubezpieczyciel wypłaca zgromadzone przez lata środki. Może to być świetne zabezpieczenie finansowe na czas np. emerytury lub start w dorosłe życie dziecka. Składka ubezpieczeniowa dzielona jest na dwie części: oszczędnościową oraz ochronną.

Czy w chwili zakończenia umowy, gdy jako ubezpieczony otrzymujesz zgromadzoną, sporą sumę pieniędzy, jesteś zobowiązany do odprowadzenia podatku od polisy oszczędnościowej? Co do zasady – nie, jeżeli wypłata z takiej polisy nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu. Trzeba jednak sprawdzić konstrukcję konkretnego produktu, bo nie każda polisa określana marketingowo jako „oszczędnościowa” korzysta z pełnego zwolnienia. Wyjątki dotyczą w szczególności produktów inwestycyjnych oraz niektórych polis na życie i dożycie.

Polisa inwestycyjna

W przypadku tego ubezpieczenia składka również dzielona jest na dwie części. Pierwsza dotyczy ochrony ubezpieczonego, druga inwestycji w Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe. Dzięki inwestycji możesz pomnożyć sumę wpłacanych przez siebie składek, możesz również oczywiście je stracić, co wynika z ryzyka inwestycyjnego.

Czy wypracowany przez lata zysk zobowiązuje do opłacenia podatku? Tak, urząd skarbowy zysk z ubezpieczenia inwestycyjnego traktuje jako dochód, co oznacza, że podlega 19-procentowemu podatkowi od zysków kapitałowych. Obecnie przychód z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym rozlicza się co do zasady samodzielnie w zeznaniu PIT-38, na podstawie informacji PIT-8C.

Jeśli jednak w czasie trwania umowy dojdzie do zdarzenia, które zostało objęte ochroną, np. do miesięcznej hospitalizacji, i otrzymasz z polisy inwestycyjnej odszkodowanie z tym związane, to nie masz obowiązku odprowadzania podatku. Dzieje się tak dlatego, że odszkodowanie zostaje wypłacone z części ochronnej sumy wpłaconych składek.

Inne polisy na życie a obowiązek podatkowy

Powyższe ubezpieczenia to tylko część spośród wszystkich polis na życie. Wymienić można również inne opcje, które również mogą zapewnić ci nagły przypływ gotówki. Sprawdź, czy konkretne świadczenia podlegają opodatkowaniu:

grupowe ubezpieczenie na życie – to rodzaj polisy ochronnej, którą można nabyć w miejscu zatrudnienia, nie podlega opodatkowaniu,
NNW szkolne dla dziecka – formalnie jest również polisą grupową, choć skierowana jest do osób nieletnich, jednak także traktowana jest jako polisa ochronna i nie wymaga płacenia podatku,
polisa bezterminowa – to ubezpieczenie, które skupia się na ochronie i nie generuje innych zysków, co oznacza, że nie jest opodatkowana.

Warto podkreślić, że polskie prawo dopuszcza posiadanie więcej niż jednej polisy na życie, a świadczenia z tytułu zgonu czy nieszczęśliwego wypadku sumują się i pozostają wolne od danin. Jedynie produkty z elementem oszczędnościowym lub inwestycyjnym, takie jak polisy z funduszem kapitałowym (UFK), wymagają odprowadzenia 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki). Obecnie przy UFK klient co do zasady rozlicza taki dochód samodzielnie w PIT-38 na podstawie informacji PIT-8C, a nie przez automatyczny pobór podatku przez towarzystwo ubezpieczeniowe.

Czy polisa oferowana przez pracodawcę podlega podatkowi?

Wybierając grupowe ubezpieczenie na życie, warto zrozumieć, jak jego finansowanie wpływa na rozliczenia z fiskusem. Choć dla pracownika samo świadczenie jest wolne od podatku, to sposób opłacania składek przez zakład pracy generuje określone skutki podatkowe zarówno dla zatrudnionego, jak i dla portfela przedsiębiorcy.

Uwaga!
Jeśli pracodawca w całości finansuje Twoją składkę, jej wartość jest traktowana jako przychód ze stosunku pracy. Oznacza to, że od kwoty składki (np. 50 zł) musi zostać odprowadzona zaliczka na podatek dochodowy PIT. Kwestia składek ZUS nie zawsze wygląda tak samo — zależy od zasad finansowania świadczenia i warunków obowiązujących u pracodawcy.

Niektóre zakłady pracy oferują zakup tzw. „grupówek”, inne z kolei finansują takie rozwiązanie jako dodatkowy pakiet socjalny.

Zasada jest taka, że kwoty polisy pracowników pracodawca nie może zaliczyć do kosztów podatkowych. Od tego są oczywiście pewne wyjątki, dzięki którym może on obniżyć podstawę do opodatkowania:

ryzyka ubezpieczeniowe – przy dobraniu odpowiedniego zakresu ochrony, czyli zdarzenia wypadkowe (wypadek przy pracy, choroba zawodowa) i zdarzenia chorobowe (zdiagnozowanie poważnej choroby),
uposażony – nie może nim zostać sam pracodawca
rodzaj polisy – nie może to być ubezpieczenie na życie i dożycie (w ciągu najbliższych 5 lat).

Oznacza to, że wartość wydatków związanych z ubezpieczeniem pracowników zmniejszy jednak podstawę do opodatkowania.

Przykład
Dobrym przykładem różnic w opodatkowaniu jest sytuacja pani Anny, która posiadała dwie polisy: grupową w pracy oraz indywidualną polisę inwestycyjną (UFK). Gdy po kilku latach zdecydowała się wypłacić środki, z ubezpieczenia grupowego otrzymała pełną wypracowaną kwotę bez żadnych potrąceń, ponieważ była to polisa typowo ochronna. Natomiast w przypadku polisy inwestycyjnej towarzystwo ubezpieczeniowe przed przelaniem pieniędzy na konto automatycznie obliczyło i pobrało 19% podatku Belki, ale wyłącznie od wypracowanego przez lata zysku, a nie od całości wpłaconych przez nią składek.

Polisa po zmarłym, czyli co ze spadkiem i podatkiem dochodowym?

Zmarła bliska ci osoba, która pozostawiła po sobie nieruchomość, samochód, majątek oraz dwie polisy na życie – indywidualną i grupową. Rozpoczyna się postępowanie spadkowe, czy zatem odszkodowanie z tytułu śmierci będzie traktowane jako część spadku?

Jeśli jesteś osobą uposażoną lub uprawnioną do dziedziczenia po zmarłym w sytuacji, gdy ubezpieczony nie wskazał takiej osoby w umowie, nie obowiązuje cię podatek od spadków i darowizn czy podatku dochodowego. Ubezpieczenie na życie nie jest wliczane w część spadku po osobie zmarłej.

Wyłączenie świadczenia z masy spadkowej to ogromny atut, ponieważ pozwala na błyskawiczne przekazanie środków bliskim, z pominięciem często wielomiesięcznych procedur sądowych czy notarialnych. Dzięki temu pieniądze z polisy mogą posłużyć na pokrycie bieżących wydatków lub kosztów związanych z samym nabyciem pozostałego spadku, bez obaw o ich pomniejszenie przez podatki publiczne

– podkreśla Ewelina Ratajczak, ekspertka ds. ubezpieczeń Rankomat.

Podsumowanie

1. Świadczenia wypłacane z tytułu śmierci ubezpieczonego są całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego PIT.

2. Wypłaty za nieszczęśliwe wypadki, poważne zachorowania czy pobyt w szpitalu trafiają do ubezpieczonego w pełnej kwocie, bez żadnych potrąceń skarbowych.

3. Podatek od zysków kapitałowych (19%) może pojawić się przede wszystkim w produktach inwestycyjnych i jest naliczany tylko od wypracowanego dochodu.

4. W przypadku wystąpienia podatku Belki przy UFK klient co do zasady rozlicza go samodzielnie w PIT-38 na podstawie informacji PIT-8C.

5. Jeśli pracodawca finansuje składkę grupową pracownikowi, jej wartość jest traktowana jako przychód podlegający opodatkowaniu na liście płac.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o podatek od polisy na życie

Czy ubezpieczenie grupowe jest opodatkowane?

Ubezpieczenie grupowe w miejscu zatrudnienia jest traktowane jako ubezpieczenie ochronne, a to oznacza, że ubezpieczony nie ma obowiązku odprowadzania podatku po otrzymaniu odszkodowania z polisy.
Czy odszkodowanie za śmierć rodzica jest opodatkowane?

Świadczenie z polisy na życie rodzica co do zasady nie podlega PIT. Jeżeli przysługuje osobie uprawnionej, nie wchodzi też do spadku po ubezpieczonym.
Czy trzeba zapłacić podatek od polisy na życie w momencie śmierci ubezpieczonego?

Większość osób zastanawia się, czy każde świadczenie pieniężne otrzymane z tytułu ubezpieczenia wymaga rozliczenia. Zgodnie z prawem środki wypłacone w momencie śmierci ubezpieczonego są całkowicie zwolnione z podatku od dochodów osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że uposażeni otrzymują pełną sumę bez konieczności zgłaszania tego faktu do urzędu skarbowego.
Czy odszkodowanie za trwałe inwalidztwo lub poważne zachorowanie podlega opodatkowaniu?

Wszelkie kwoty wypłacane z tytułu zdarzenia ubezpieczeniowego, takiego jak wyniku nieszczęśliwego wypadku, doznanie trwałego inwalidztwa czy zdiagnozowanie poważnego zachorowania, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Świadczenia z zakresu ubezpieczeń osobowych mają na celu ochronę ubezpieczonego i zrekompensowanie strat zdrowotnych, dlatego ustawodawca zwolnił je z obciążeń fiskalnych. Nie trzeba ich również uwzględniać w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT).
Jak rozliczana jest polisa oszczędnościowa z tytułu dożycia?

W sytuacji, gdy kończy się czas trwania umowy i następuje wypłata z tytułu dożycia, sprawa zależy od konstrukcji produktu. Jeśli rodzaj polisy zakładał jedynie gromadzenie kapitału bez realnego ryzyka, może pojawić się podatek Belki od wypracowanego zysku. Jeśli jednak wypłacane świadczenie zakładu ubezpieczeń jest równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o minimalny, gwarantowany wzrost, warto sprawdzić w OWU, czy ubezpieczyciel nie zastosował zwolnień przewidzianych dla specyficznych tytułów wymienionych enumeratywnie w ustawie.
Czy środki z ubezpieczenia są nabyte tytułem spadku?

Bardzo ważną informację stanowi fakt, że pieniądze z polisy na życie nie wchodzą do masy spadkowej i nie są nabyte tytułem spadku. Dzięki temu beneficjenci omijają długotrwałe postępowanie spadkowe i otrzymują wypłatę znacznie szybciej. Ponieważ środki te wypłacane są na podstawie umowy ubezpieczenia, nie podlegają one ustawie o podatku od spadków i darowizn.

Autor

Adrianna Chruściel

Odpowiedzialna za treści dotyczące ubezpieczeń na życie. Copywriterka z zamiłowania i pasji. Od 5 lat dzieli się swoją wiedzą i przekazuje ją dalej. Lubi kryminały i dobry film, a w swoim czasie wolnym stawia na rozwój osobisty.

Czy trzeba zapłacić podatek od polisy na życie?

Ile kosztuje pobyt w szpitalu bez ubezpieczenia?

Pobyt w domu opieki dla seniora – ile kosztuje w 2026 roku?

Ubezpieczenie na życie dla żołnierza – co obejmuje?

Uszkodzenie wzroku, uraz oka a odszkodowanie

Rzecznik Praw Ubezpieczonych – kim jest i jak może pomóc?

Czy wcześniejsze przejście na emeryturę jest opłacalne?

Łokieć tenisisty a odszkodowanie

Odszkodowanie za śmierć dziecka – co warto wiedzieć?

Odszkodowanie za oparzenie – czy się należy?