Adrianna Chruściel
- Czym jest zajęcie komornicze i co może zająć komornik?
- Kiedy komornik może zająć ubezpieczenie na życie?
- Co się dzieje w przypadku egzekucji komorniczej?
- Czy komornik może zająć odszkodowanie za zgon ubezpieczonego?
- Co zrobić, jeśli komornik zajął pieniądze z ubezpieczenia na życie?
- Co zrobić z polisą, gdy obawiamy się postępowania komorniczego?
- Gdzie znaleźć dobre ubezpieczenie na życie?
W sytuacji, gdy ktoś nie spłaca zadłużenia względem wierzyciela, może dojść do zajęcia komorniczego. Czy możliwe jest przejęcie także odszkodowania z polisy na życie? Odpowiadamy na to pytanie.
Czym jest zajęcie komornicze i co może zająć komornik?
Zadanie komornika stanowi odzyskanie wartości zadłużenia – osoba ta jest prawnie upoważniona do zajęcia:
- emerytury,
- dochodów z innych tytułów,
- praw autorskich lub innych praw majątkowych, które mają wartość finansową i można je sprzedać,
- rachunków bankowych,
- renty,
- ruchomości lub nieruchomości,
- wierzytelności i innych praw majątkowych,
- wynagrodzenia za pracę.
Kiedy komornik może zająć ubezpieczenie na życie?
Świadczenie, które ma być wypłacone po śmierci ubezpieczonego osobie trzeciej, wskazanej imiennie jako uposażony, co do zasady jest chronione przed wierzycielami zmarłego. Jak stanowi art. 831 § 1 Kodeksu cywilnego, suma ubezpieczenia przypadająca uposażonemu nie należy do spadku po ubezpieczonym. Oznacza to, że pieniądze te nie są traktowane jako majątek dłużnika, a więc komornik prowadzący egzekucję z tego majątku nie może ich zająć.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku polis o charakterze oszczędnościowym lub inwestycyjnym, takich jak polisy z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK) czy polisy na życie i dożycie. Zgromadzone w nich środki, czyli tzw. wartość wykupu albo wartość jednostek uczestnictwa, stanowią prawo majątkowe należące do ubezpieczonego (dłużnika) za jego życia. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 895 i następne) takie prawo majątkowe podlega egzekucji.
Komornik ma więc prawo zająć tę wartość, aby zaspokoić roszczenia wierzycieli. Warto jednak wiedzieć, że część tych środków jest chroniona. Zgodnie z prawem egzekucji nie podlegają świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych do wysokości trzech czwartych tych świadczeń.
Co się dzieje w przypadku egzekucji komorniczej?
|
WARTO WIEDZIEĆ!
Należy jednak podkreślić, że nie cała kwota podlega zajęciu. Kwestię tę reguluje Rozporządzenie Ministrów Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1986 r. w sprawie określenia granic, w jakich świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych nie podlegają egzekucji sądowej. Zgodnie z jego treścią trzy czwarte (3/4) świadczenia z ubezpieczenia osobowego nie podlegają egzekucji. Oznacza to, że w przypadku wypłaty wartości wykupu polisy ubezpieczyciel jest zobowiązany przekazać komornikowi tylko jedną czwartą (1/4) tej kwoty, a reszta trafia do ubezpieczonego. Wyjątek od tej reguły stanowi egzekucja prowadzona w celu zaspokojenia roszczeń alimentacyjnych – w takiej sytuacji całe świadczenie może zostać zajęte. |
Przykład:
Dla zobrazowania, jak działa ten mechanizm, rozważmy dwa przypadki. Pan Tomasz posiadał polisę o wartości wykupu 40 000 zł, a jego zadłużenie (inne niż alimentacyjne) było egzekwowane przez komornika. Po rezygnacji z polisy ubezpieczyciel, zgodnie z rozporządzeniem, przekazał komornikowi 10 000 zł (1/4 kwoty), a pan Tomasz otrzymał dla siebie 30 000 zł (3/4 kwoty). W innej sytuacji był pan Waldemar, którego zadłużenie w całości dotyczyło zaległych alimentów. Mimo że jego polisa również miała wartość 40 000 zł, ochrona kwotowa nie zadziałała i po zajęciu cała suma została przekazana na poczet długu alimentacyjnego.
Czy komornik może zająć odszkodowanie za zgon ubezpieczonego?
Inaczej wygląda sytuacja, gdy to uposażony lub spadkobierca jest dłużnikiem. W momencie, gdy nabywa on prawo do świadczenia z polisy, staje się ono częścią jego majątku i komornik może je zająć. Prawo chroni jednak znaczną część tych środków. Zgodnie z rozporządzeniem z 1986 r. zajęciu podlega tylko jedna czwarta (1/4) kwoty świadczenia. Wyjątkiem są długi alimentacyjne, w przypadku których komornik może zająć całą sumę. Ponadto, jak stanowi art. 832 Kodeksu postępowania cywilnego, jeśli ubezpieczenie było przeznaczone na pokrycie kosztów pogrzebu, wypłacone z niego pieniądze podlegają egzekucji tylko na zaspokojenie właśnie tych kosztów.
Co zrobić, jeśli komornik zajął pieniądze z ubezpieczenia na życie?
Warto również niezwłocznie skontaktować się z towarzystwem ubezpieczeniowym, aby upewnić się, że jest ono świadome obowiązujących limitów egzekucji.
Co zrobić z polisą, gdy obawiamy się postępowania komorniczego?
Należy jednak pamiętać, że dotyczy to wyłącznie świadczenia na wypadek śmierci. Jeśli posiadamy polisę z częścią inwestycyjną lub oszczędnościową (np. UFK), zgromadzona tam wartość wykupu wciąż jest naszym prawem majątkowym i może zostać zajęta przez komornika (z uwzględnieniem ochrony 3/4 tej kwoty).
W sytuacji problemów finansowych, jeszcze przed wszczęciem egzekucji, niektóre umowy ubezpieczenia dają pewne pole manewru. Warto sprawdzić w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), czy nasza polisa przewiduje możliwość czasowego zawieszenia opłacania składek, co może przynieść ulgę w trudniejszym okresie. Inny sposób na obniżenie miesięcznego kosztu to rezygnacja z części umów dodatkowych, przy jednoczesnym utrzymaniu głównej ochrony na wypadek śmierci. W przypadku polis z częścią inwestycyjną technicznie możliwa jest również częściowa lub całkowita wypłata zgromadzonych środków. Należy jednak podchodzić do tego z ogromną ostrożnością.
Komentarz ekspertki:
Muszę tu postawić sprawę jasno: wypłata środków z polisy w momencie, gdy spodziewamy się komornika, to bardzo ryzykowny i zły pomysł. Taki ruch jest wprost traktowany jako działanie na szkodę wierzycieli. Mają oni prawo, w ramach tzw. Skargi Pauliańskiej, domagać się od sądu uznania takiej wypłaty za bezskuteczną wobec nich. W praktyce oznacza to, że i tak będą mogli dochodzić swoich roszczeń z tych pieniędzy, nawet jeśli trafiły już one na inne konto. Co więcej, komornik ma narzędzia do śledzenia przepływów finansowych, więc próba ukrycia tych środków rzadko kiedy kończy się powodzeniem.
Gdzie znaleźć dobre ubezpieczenie na życie?
Na szczęście w przeprowadzeniu selekcji pomoże porównywarka ubezpieczeń – narzędzie, które potrafi szybko przeanalizować dostępne oferty ubezpieczeń pod kątem preferencji ubezpieczonego. Skorzystanie z kalkulatora polis znacznie skróci proces doboru odpowiedniej polisy, a ponadto dzięki niemu uniknie się przepłacania.
Polisa na życie ma zapewniać ubezpieczonemu pomoc finansową w wielu sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia dla niego oraz jego bliskich. Pamiętajmy również o tym, że istotna jest również cena tego ubezpieczenia, dlatego, aby uniknąć przepłacania za składkę, dobrze będzie najpierw porównać ceny ubezpieczeń w naszym kalkulatorze.