Darmowe wyliczenie składek online bez zobowiązań. Oszczędź do 50% na ubezpieczeniu!
Porównaj cenyW sytuacji, gdy ktoś nie spłaca zadłużenia względem wierzyciela, może dojść do zajęcia komorniczego. Czy możliwe jest przejęcie także odszkodowania z polisy na życie? Odpowiadamy na to pytanie.
Czym jest zajęcie komornicze i co może zająć komornik?
Zadanie komornika stanowi odzyskanie wartości zadłużenia – osoba ta jest prawnie upoważniona do zajęcia:
- emerytury,
- dochodów z innych tytułów,
- praw autorskich lub innych praw majątkowych, które mają wartość finansową i można je sprzedać,
- rachunków bankowych,
- renty,
- ruchomości lub nieruchomości,
- wierzytelności i innych praw majątkowych,
- wynagrodzenia za pracę.
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o dzieło znajdują się w gorszej sytuacji, ponieważ komornik może im zająć nawet 100% wynagrodzenia, niezależnie od tego, czy zadłużenie stanowi wynik niespłaconych alimentów, czy wynika z innej przyczyny. Aby tego uniknąć, należy zażądać od komornika ograniczenia egzekucji, powołując się na art. 833 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Jego treść mówi, że do wszystkich świadczeń regularnych (powtarzających się), których celem jest zapewnienie utrzymania (są jedynym lub głównym źródłem dochodu), należy stosować przepisy Kodeksu pracy o ograniczeniach egzekucji z umowy o pracę.
Do wniosku trzeba dołączyć dokumentację, która potwierdza, że wynagrodzenie z umowy otrzymuje się regularnie co miesiąc oraz że ma ono na celu zapewnienie utrzymania dłużnika lub jest jedynym źródłem dochodu dłużnika. Dłużnik musi być również związany z pracodawcą od dłuższego czasu. Dzięki temu komornik powinien ograniczyć zajęcie wynagrodzenia.
W sytuacji, gdy dłużnik otrzyma odmowę ograniczenia egzekucji, należy złożyć skargę na czynności komornika. Poszkodowany ma na to tydzień od dnia otrzymania pisma z odmową ograniczenia egzekucji. Skargę adresuje się do sądu rejonowego.
Kiedy komornik może zająć ubezpieczenie na życie?
Aby zrozumieć, kiedy komornik może sięgnąć po środki z polisy, należy rozróżnić dwa podstawowe elementy umowy ubezpieczenia: świadczenie na wypadek śmierci oraz wartość finansową polisy za życia ubezpieczonego.
Świadczenie, które ma być wypłacone po śmierci ubezpieczonego osobie trzeciej, wskazanej imiennie jako uposażony, co do zasady jest chronione przed wierzycielami zmarłego. Jak stanowi art. 831 § 1 Kodeksu cywilnego, suma ubezpieczenia przypadająca uposażonemu nie należy do spadku po ubezpieczonym. Oznacza to, że pieniądze te nie są traktowane jako majątek dłużnika, a więc komornik prowadzący egzekucję z tego majątku nie może ich zająć.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku polis o charakterze oszczędnościowym lub inwestycyjnym, takich jak polisy z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK) czy polisy na życie i dożycie. Zgromadzone w nich środki, czyli tzw. wartość wykupu albo wartość jednostek uczestnictwa, stanowią prawo majątkowe należące do ubezpieczonego (dłużnika) za jego życia. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 895 i następne) takie prawo majątkowe podlega egzekucji.
Komornik ma więc prawo zająć tę wartość, aby zaspokoić roszczenia wierzycieli. Warto jednak wiedzieć, że część tych środków jest chroniona. Zgodnie z prawem egzekucji nie podlegają świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych do wysokości trzech czwartych tych świadczeń.
Co się dzieje w przypadku egzekucji komorniczej?
Proces egzekucji z polisy nie polega na fizycznym zajęciu dokumentu. Komornik dokonuje zajęcia poprzez wysłanie do towarzystwa ubezpieczeniowego formalnego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Od tego momentu ubezpieczyciel jest prawnie zobowiązany do przekazywania wszelkich kwot należnych dłużnikowi (np. z tytułu wypłaty wartości wykupu) nie jemu, lecz na konto komornika.
WARTO WIEDZIEĆ! Należy jednak podkreślić, że nie cała kwota podlega zajęciu. Kwestię tę reguluje Rozporządzenie Ministrów Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1986 r. w sprawie określenia granic, w jakich świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych nie podlegają egzekucji sądowej. Zgodnie z jego treścią trzy czwarte (3/4) świadczenia z ubezpieczenia osobowego nie podlegają egzekucji. Oznacza to, że w przypadku wypłaty wartości wykupu polisy ubezpieczyciel jest zobowiązany przekazać komornikowi tylko jedną czwartą (1/4) tej kwoty, a reszta trafia do ubezpieczonego. Wyjątek od tej reguły stanowi egzekucja prowadzona w celu zaspokojenia roszczeń alimentacyjnych – w takiej sytuacji całe świadczenie może zostać zajęte. |
Przykład:
Dla zobrazowania, jak działa ten mechanizm, rozważmy dwa przypadki. Pan Tomasz posiadał polisę o wartości wykupu 40 000 zł, a jego zadłużenie (inne niż alimentacyjne) było egzekwowane przez komornika. Po rezygnacji z polisy ubezpieczyciel, zgodnie z rozporządzeniem, przekazał komornikowi 10 000 zł (1/4 kwoty), a pan Tomasz otrzymał dla siebie 30 000 zł (3/4 kwoty). W innej sytuacji był pan Waldemar, którego zadłużenie w całości dotyczyło zaległych alimentów. Mimo że jego polisa również miała wartość 40 000 zł, ochrona kwotowa nie zadziałała i po zajęciu cała suma została przekazana na poczet długu alimentacyjnego.
Czy komornik może zająć odszkodowanie za zgon ubezpieczonego?
Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, czyjego długu dotyczy egzekucja. Jeśli egzekucja jest prowadzona z majątku osoby zmarłej, komornik nie może zająć świadczenia, które należy się imiennie wskazanemu w polisie uposażonemu. Zgodnie z art. 831 Kodeksu cywilnego pieniądze te nie wchodzą w skład masy spadkowej, a więc nie są własnością zmarłego dłużnika.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy to uposażony lub spadkobierca jest dłużnikiem. W momencie, gdy nabywa on prawo do świadczenia z polisy, staje się ono częścią jego majątku i komornik może je zająć. Prawo chroni jednak znaczną część tych środków. Zgodnie z rozporządzeniem z 1986 r. zajęciu podlega tylko jedna czwarta (1/4) kwoty świadczenia. Wyjątkiem są długi alimentacyjne, w przypadku których komornik może zająć całą sumę. Ponadto, jak stanowi art. 832 Kodeksu postępowania cywilnego, jeśli ubezpieczenie było przeznaczone na pokrycie kosztów pogrzebu, wypłacone z niego pieniądze podlegają egzekucji tylko na zaspokojenie właśnie tych kosztów.
Co zrobić, jeśli komornik zajął pieniądze z ubezpieczenia na życie?
Jeśli komornik zajął świadczenie z polisy na życie, a mamy wątpliwości co do jego działań, należy podjąć formalne kroki. Pierwszym z nich powinno być zweryfikowanie, czy komornik i ubezpieczyciel zastosowali się do zasady ochrony trzech czwartych części świadczenia. Jeśli zajęto większą kwotę (a dług nie dotyczy alimentów), można złożyć do sądu rejonowego skargę na czynności komornika. Jest to oficjalny środek prawny, który pozwala na zaskarżenie jego działań, jeżeli są one niezgodne z prawem.
Warto również niezwłocznie skontaktować się z towarzystwem ubezpieczeniowym, aby upewnić się, że jest ono świadome obowiązujących limitów egzekucji.
Co zrobić z polisą, gdy obawiamy się postępowania komorniczego?
W sytuacji, gdy obawiamy się przyszłego postępowania komorniczego, warto podjąć kroki, które pozwolą zabezpieczyć środki z polisy. Najważniejszą czynnością jest prawidłowe ustanowienie uposażonego. Imienne wskazanie w umowie osoby (lub kilku osób), która otrzyma świadczenie po naszej śmierci, sprawi, że pieniądze te nie wejdą do masy spadkowej i będą chronione przed naszymi wierzycielami.
Należy jednak pamiętać, że dotyczy to wyłącznie świadczenia na wypadek śmierci. Jeśli posiadamy polisę z częścią inwestycyjną lub oszczędnościową (np. UFK), zgromadzona tam wartość wykupu wciąż jest naszym prawem majątkowym i może zostać zajęta przez komornika (z uwzględnieniem ochrony 3/4 tej kwoty).
W sytuacji problemów finansowych, jeszcze przed wszczęciem egzekucji, niektóre umowy ubezpieczenia dają pewne pole manewru. Warto sprawdzić w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), czy nasza polisa przewiduje możliwość czasowego zawieszenia opłacania składek, co może przynieść ulgę w trudniejszym okresie. Inny sposób na obniżenie miesięcznego kosztu to rezygnacja z części umów dodatkowych, przy jednoczesnym utrzymaniu głównej ochrony na wypadek śmierci. W przypadku polis z częścią inwestycyjną technicznie możliwa jest również częściowa lub całkowita wypłata zgromadzonych środków. Należy jednak podchodzić do tego z ogromną ostrożnością.
Komentarz ekspertki:
Muszę tu postawić sprawę jasno: wypłata środków z polisy w momencie, gdy spodziewamy się komornika, to bardzo ryzykowny i zły pomysł. Taki ruch jest wprost traktowany jako działanie na szkodę wierzycieli. Mają oni prawo, w ramach tzw. Skargi Pauliańskiej, domagać się od sądu uznania takiej wypłaty za bezskuteczną wobec nich. W praktyce oznacza to, że i tak będą mogli dochodzić swoich roszczeń z tych pieniędzy, nawet jeśli trafiły już one na inne konto. Co więcej, komornik ma narzędzia do śledzenia przepływów finansowych, więc próba ukrycia tych środków rzadko kiedy kończy się powodzeniem.
Gdzie znaleźć dobre ubezpieczenie na życie?
Na szczęście w przeprowadzeniu selekcji pomoże porównywarka ubezpieczeń – narzędzie, które potrafi szybko przeanalizować dostępne oferty ubezpieczeń pod kątem preferencji ubezpieczonego. Skorzystanie z kalkulatora polis znacznie skróci proces doboru odpowiedniej polisy, a ponadto dzięki niemu uniknie się przepłacania.
Polisa na życie ma zapewniać ubezpieczonemu pomoc finansową w wielu sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia dla niego oraz jego bliskich. Pamiętajmy również o tym, że istotna jest również cena tego ubezpieczenia, dlatego, aby uniknąć przepłacania za składkę, dobrze będzie najpierw porównać ceny ubezpieczeń w naszym kalkulatorze.
2. Komornik może przejąć środki z naszej polisy na życie
3. Zajęcie komornicze względem odszkodowania różni się w zależności od rodzaju zadłużenia oraz umowy, na jaką jesteśmy zatrudnieni
4. Zasiłek pogrzebowy nie podlega zajęciu komorniczemu
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o odszkodowanie z polisy na życie i zajęcie komornicze
Na czym polega zajęcie komornicze?
Zajęcie komornicze jest dokonywane na wniosek wierzyciela, gdy doszło do niespłacania zadłużenia jego względem. Ma ono na celu spłatę długu. Komornik ma prawo zająć część wynagrodzenia. W zależności od rodzaju zatrudnienia i przyczyny zadłużenia może to być 60% pensji (jeśli dług wynika z niepłacenia alimentów) lub 50% pensji (jeśli długi powstały w wyniku innych niespłaconych należności).
Czy komornik może zająć zasiłek pogrzebowy?
Komornik może zająć nie tylko wynagrodzenie za pracę, ale także renty, emerytury, dochody z innych tytułów, rachunki bankowe i inne prawa majątkowe. Zasady zajęcia komorniczego precyzuje jednak artykuł 832 Kodeksu postępowania cywilnego o Ograniczeniu egzekucji z należności wypłaconych tytułem zapomogi lub ubezpieczenia na pokrycie kosztów pogrzebu. Mówi on o tym, iż należności wypłacone w związku ze śmiercią, z tytułu zapomogi albo jednorazowego zaopatrzenia pod dowolną nazwą lub też z tytułu ubezpieczenia na pokrycie pogrzebu podlegają egzekucji tylko na zaspokojenie tych kosztów. Komornik nie ma zatem prawa egzekwować długu z tytułu zasiłku pogrzebowego. Jeśli zasiłek pogrzebowy został zajęty przez komornika, należy się z nim skontaktować, aby wyjaśnić sprawę. Dłużnik powinien złożyć oficjalny wniosek o zwolnienie środków.
Czy odszkodowanie z polisy zmarłego rodzica może zabrać mi komornik?
Zgodnie z artykułem 831 § 1 pkt 5 Kodeksu cywilnego egzekucji komorniczej nie podlegają świadczenia z ubezpieczeń osobowych (w tym również ubezpieczenia na życie), chyba że zadłużenie stanowi wynik niespłaconych alimentów lub doszło do zadłużenia wobec towarzystwa ubezpieczeniowego. Możliwa jest jednak tzw. egzekucja z wierzytelności. Komornik ma prawo do zajęcia świadczenia pieniężnego z tytułu wystąpienia zdarzenia polisowego, jednak w kwocie nie większej niż ¼ świadczenia. To, ile pieniędzy z odszkodowania może zająć komornik, reguluje Rozporządzenie Ministrów Finansów oraz Sprawiedliwości z 4 lipca 1986 r. w sprawie określenia granic, w jakich świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych nie podlegają egzekucji sądowej (Dz.U. 1986 nr 26 poz. 128). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy zadłużenie wynika z zobowiązań alimentacyjnych bądź jest zobowiązaniem wobec towarzystwa ubezpieczeniowego.
Czy zajęcie komornicze może objąć również inne polisy, np. polisę OC?
Tak, odszkodowanie z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może zostać zajęte przez komornika, ponieważ często przejmuje on konto bankowe dłużnika wraz ze wszystkimi znajdującymi się tam środkami. W tym przypadku także jednak ma zastosowanie Rozporządzenie Ministrów Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1986 r. w sprawie określenia granic, w jakich świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych nie podlegają egzekucji sądowej (Dz.U. 1986 nr 26 poz. 128). Zgodnie z nim komornik może zająć ¼ kwoty odszkodowania, chyba że dług wynika z niespłacania alimentów. Jeśli stało się inaczej, dłużnik powinien powołać się na podstawę prawną i złożyć do komornika wniosek z prośbą o zwolnienie spod zajęcia środków, które nie podlegają egzekucji. Powinny się w nim znaleźć następujące informacje: dane dłużnika, sygnatura sprawy, numer konta bankowego dłużnika, prośba o zwolnienie kwoty od zajęcia oraz wysokość kwoty, która ma być zwolnione od zajęcia.
Czy warto się ubezpieczyć, jeśli miewamy problemy finansowe?
Ubezpieczenie na życie stanowi zabezpieczenie w wielu różnych nieprzewidzianych sytuacjach. Odszkodowanie z polisy pozwala utrzymać dobry standard życia, jak również spłacić różne zobowiązania finansowe. Tym samym problemy finansowe nie powinny stanowić powodu do rezygnacji z polisy – wręcz przeciwnie. Ponieważ nie da się przewidzieć przyszłości, lepiej mieć poduszkę finansową w postaci wykupionego ubezpieczenia. Polisa zapewnia bowiem płynność finansową w trudnych momentach. Warto jednak wybrać taki produkt, którego warunki można modyfikować, jeśli dojdzie do pogorszenia sytuacji finansowej – dzięki rozwiązaniom takim jak tymczasowe zawieszenie składki lub rezygnacja na jakiś czas z rozszerzonej ochrony płatnik składek ma szansę spokojnie spłacać dług, a jednocześnie nie traci on możliwości, jakie daje mu wykupione ubezpieczenie.
Podziel się ze znajomymi:
