Komisja lekarska to organ II instancji w ZUS-ie, w której składzie zasiadają trzy osoby. Wyspecjalizowany skład lekarski zajmuje się wydawaniem opinii w sprawach związanych z niezdolnością do pracy. Dodatkowo ocenie podlegają środki odwoławcze od orzeczeń, które zostały już wydane przez lekarza pracującego w I instancji.
Komisja lekarstwa w trakcie wydawania decyzji bierze pod uwagę:
- datę, kiedy rozpoczęła się niezdolność do wykonywania pracy,
- rokowania dla konkretnej osoby (trwałość oraz czas niezdolności),
- związek przyczynowy niezdolności do pracy (choroba zawodowa, wypadek),
- brak możliwości samodzielnego utrzymania się,
- możliwość albo jej brak na podjęcie przekwalifikowania zawodowego.
Komisja lekarska otrzymuje odwołania od decyzji lekarzy I instancji w terminie najpóźniej 14 dni od wydawania postanowienia. Najczęstszą przyczyną jest wadliwe bądź niewłaściwe rozpoznanie, które sprawia, że komisja jeszcze raz przygląda się konkretnej sprawie. Po zbadaniu niezdolności do pracy wraz z jej stopniem komisja odrzuca sprzeciw bądź go akceptuje.
Decyzje podejmowane przez komisję opierają się na dokumentach załączonych do wniosku (opinie lekarzy, karty pobytu w szpitalu, diagnozy oraz historia choroby). Dodatkowo bada się stan zdrowia osoby, która nie ma zdolności pracy (jednak nie jest to obowiązkowe). Jeśli decyzja jest oczywista po przeczytaniu wniosku, a stan zdrowia chorego uniemożliwia podjęcie nowej bądź kontynuację starej pracy, orzeczenie wydawane jest bez bezpośredniego badania.